تیوب آلومینیومی

تیوب آلومینیومی و انواع آن

تیوب آلومینیومی از نظر روش تولید به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود:

۱-بدون درز (Seamless): از شمش آلومینیوم اکسترود و سپس با کشش سرد ساخته می‌شود. برای فشار بالا، هیدرولیک و مبدل‌های حرارتی مناسب است.

۲-درزدار (Welded): از نوار آلومینیومی رول‌شده و جوش طولی تولید می‌شود. اقتصادی‌تر است و برای سازه، مبلمان و خطوط کم‌فشار کاربرد دارد.

۳-از نظر مقطع نیز تیوب‌ها به شکل‌های گرد، مربع، مستطیل، بیضی و پروفیل‌های خاص تولید می‌شوند. تیوب‌های کاپیلاری با قطر بسیار کم نیز در سیستم‌های تبرید استفاده می‌شوند.

تیوب آلومینیومی و آلیاژهای رایج

انتخاب آلیاژ، تعیین‌کننده استحکام، جوش‌پذیری و مقاومت خوردگی است:

3003: شکل‌پذیری و مقاومت خوردگی خوب؛ مناسب مبدل و تبرید.

5052: استحکام متوسط و مقاومت عالی در محیط مرطوب و دریایی.

6061: استحکام بالا، جوش‌پذیری خوب و ماشین‌کاری مناسب؛ انتخاب رایج برای تیوب‌های سازه‌ای و هیدرولیک.

6063: سطح ظاهری عالی و اکستروژن‌پذیری بالا؛ مناسب در و پنجره، مبلمان و قاب‌ها.

7075: استحکام بسیار بالا برای هوافضا، اما جوش‌پذیری محدود.

تمپر نیز مهم است؛ مثلاً O (آنیل شده) برای خمش، T4 برای شکل‌دهی و T6 برای استحکام نهایی.

تیوب آلومینیومی و فرآیند تولید

در روش اکستروژن، شمش آلومینیوم تا حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ درجه سانتی‌گراد گرم شده و از قالب عبور می‌کند. سپس برای دقت بیشتر، تیوب از میان قالب‌های کوچک‌تر کشیده می‌شود تا کشش سرد انجام شود. در ادامه آنیل، صاف‌کاری، برش و کنترل ابعادی صورت می‌گیرد. در تیوب درزدار، نوار آلومینیوم شکل داده شده و با جوش فرکانس بالا به هم متصل می‌شود.

خواص کلیدی

تیوب آلومینیومی سبک است؛ چگالی آن حدود یک‌سوم فولاد و مس است. مقاومت خوردگی طبیعی دارد، زیرا لایه اکسید محافظ روی سطح آن تشکیل می‌شود. هدایت حرارتی و الکتریکی خوبی دارد، قابل آنودایز، رنگ‌آمیزی و بازیافت است و در بسیاری از کاربردها غیرسمی محسوب می‌شود.