سلفون
سلفون
سلفون (Cellophane): یک فیلم سلولزی شفاف
یک فیلم نازک، شفاف و ساخته شده از سلولز (ماده اصلی دیواره سلول گیاهان) است که به طور گسترده در بستهبندی غذایی استفاده میشود.
استفاده از سلفون برروی مواغذایی از نظر بهداشتی باعث می شود از آلوده شدن به میکروب حفظ شودو همینطور کیفیت موادغذایی دیرتر از بین رود.
گرد و غبار وباکتری های موجود در هوا ویا نورخورشید بر روی آن ها تأثیر گذاشته سبب آلوده وفاسد شانشان می شود ،پس بهترین راه جلوگیری از بین رفتن موادغذایی استفاده از سلفون می باشد.
برخلاف بسیاری از پلاستیکهای رایج که منشأ نفتی دارند، سلفون از منابع طبیعی و تجدیدپذیر ساخته میشود.
تاریخچه
اختراع: در سال ۱۹۰۸ توسط مهندس سوئیسی، ژاک ای. براندنبرگر به عنوان یک پوشش ضدآب برای پارچه اختراع شد.
تولید تجاری: از دهه ۱۹۲۰ به بعد، به ویژه توسط شرکت دوپونت، به عنوان ماده بستهبندی روانه بازار شد و انقلابی در نمایش و نگهداری محصولات ایجاد کرد
مواد اولیه و فرآیند تولید
منبع سلولز: معمولاً از خمیر چوب (مثل درختان کاج یا اکالیپتوس) یا پنبه استخراج میشود.
تولید ویسکوز: خمیر چوب با مواد شیمیایی (مانند سود سوزآور و کربن دیسولفید) پردازش میشود تا یک محلول غلیظ و عسلی به نام ویسکوز حاصل شود.
قالبگیری: محلول ویسکوز از یک شکاف باریک به داخل یک حمام اسید سولفوریک ریخته میشود.
بازسازی سلولز: در این حمام، سلولز مجدداً جامد شده و به صورت یک فیلم نازک و شفاف بازسازی میشود.
شستشو و نرمکننده: فیلم خام شسته شده و با افزودن نرمکنندههایی مانند گلیسیرین، انعطافپذیر و تا حدی در برابر خشکی مقاوم میشود.
خشک کردن و برش: در نهایت فیلم خشک و به عرضهای مورد نظر برش داده میشود.
ویژگیها و مزایا
شفافیت بالا: محصول داخل بسته را به زیبایی و وضوح نشان میدهد.
سطح براق: ظاهری لوکس و جذاب ایجاد میکند.
مقاومت در برابر هوا و چربی: از نفوذ هوا، روغن و چربی جلوگیری میکند (البته در برابر رطوبت مقاوم نیست مگر با پوشش اضافه).
چسبندگی حرارتی: دو لبه آن با حرارت به راحتی به هم میچسبند (سلوفون معمولی برای مایکروفر مناسب نیست).
خنثی بودن: بدون بو و مزه است و با مواد غذایی واکنش نمیدهد.
سفتی و قابلیت چین خوردن: صدای متمایزی دارد و به راحتی شکل میگیرد.
تجزیهپذیری زیستی: از آنجایی که منشأ طبیعی دارد،
در شرایط مناسب (خاک، رطوبت، میکروارگانیسمها) در عرض چند هفته تا چند ماه تجزیه میشود. این یک مزیت بزرگ زیستمحیطی نسبت به پلاستیکهای نفتی است.
معایب و محدودیتها
حساسیت به رطوبت: سلفون استاندارد مقاوم به رطوبت نیست. در محیط مرطوب نرم و چسبناک شده و در محیط خشک شکننده میشود.
برای حل این مشکل، اغلب با لایههای نازکی از پلیمرهای مصنوعی (مانند پلیاتیلن یا نیتروسلولز) پوشش داده میشود که البته تجزیهپذیری آن را کاهش میدهد.
گرانتر از پلاستیک: هزینه تولید آن از بسیاری از فیلمهای پلاستیکی رایج بیشتر است.
مقاومت مکانیکی کمتر: نسبت به نایلون یا پلیاستر استحکام کمتری دارد.
عدم تحمل حرارت بالا: برای استفاده در مایکروفر یا فر مناسب نیست.
کاربردهای رایج
بستهبندی مواد غذایی: آبنبات، شیرینی، کوکی، شکلات، قهوه، چای، پاستا، گوشت و غذاهای آماده.
بستهبندی گل و هدیه: برای پیچیدن دسته گل یا هدایا.
صنعت دخانیات: بستهبندی پاکت سیگار.
صنعت چاپ: روی جلد مجلات یا کتابها برای ایجاد جلوه براق و محافظت.
صنایع دیگر: ساخت نوارهای چسب برق (چسب سلوفن)، پنجره پاکت نامه و غیره.
همینطوردر صنعت پزشکی والبسه وموادغذایی به دلیل شفاف بودن وهمینطور چسبندگی کاربردهای زیادی دارد.
سلفون چه تفاوتی با نایلون (پلیاتیلن)دارد
سلفون منشأ طبیعی دارد و از سلولز گیاهی ساخته میشود،از گیاهانی مانند کنف ویا گیاهان زراعی که راحت تولید می شوند. در حالی که نایلون منشأ مصنوعی دارد و از نفت و گاز تولید میشود.
سلفون تجزیهپذیر زیستی است، اما نایلون تجزیه ناپذیر یا با سرعت بسیار کم تجزیه میشود.
سلفون بسیار شفاف و براق است، اما نایلون شفافیت پایینتر و کدرتری دارد.
سلفون سفتتر و صدای خاصی دارد، در حالی که نایلون نرمتر و بیصدا است.
سلفون مقاومت ضعیفی در برابر رطوبت دارد (مگر با پوشش)، اما نایلون مقاومت بسیار خوبی در برابر رطوبت دارد.
هر دو ماده چسبندگی حرارتی خوبی دارند.
سلفون خاصیت ارتجاعی وکشنندگی بالایی نسبت به نایلون دارد.از نایلون برای خریدوحمل ونقل مواد استفاده می شود در صورتی که از سلفون جهت نگه داری و استفاده موادغذایی به کار می رود.وزن سلفون نسبت به نایلون سبک تروچسبندگی بالاتری دارد.
نکات ایمنی و زیستمحیطی
سلفون خالص و بدون پوششهای پلاستیکی، گزینهای سازگار با محیطزیست است.
در خرید به عبارت “کامپوستپذیر” (Compostable) روی بستهبندی دقت کنید. برخی انواع پوششدار ممکن است تنها قابل بازیافت یا تجزیهپذیر باشند که شرایط متفاوتی دارند.
برای دفع، در صورت امکان از کمپوست صنعتی استفاده شود. در محیط طبیعی نیز نسبت به پلاستیک آسیب بسیار کمتری دارد.
جمعبندی
سلفون یک ماده بستهبندی کلاسیک و زیبا است که در صنعت بسته بندی کاربردهای فراوانی دارد،وبه دلیل گیاهی بودن وبهداشتی بودن آن وخاصیت تجزیه پذیری مورداستفاده درپزشکی، بسته بندی موادغذایی والبسه بسیارمورد استفاده قرار می گیرد.
وبا وجود ظهور پلاستیکهای ارزانتر، به دلیل شفافیت منحصر به فرد، احساس لوکس بودن ،به ویژه بستهبندی مواد غذایی باکیفیت و هدایا، مورد استفاده قرار میگیرد.
سلفون مانع نفوذ هواوهمینطورباکتری وچربی به داخل می شود.سبک وشفاف بودن سلفون وهمینطور خاصیت ارتجاعی آن باعث ایجادظرافت بر روی کالا ومحصول می باشدکه از دید مخاطب پنهان نمی ماند.
سلفون یک فیلم نازک، شفاف و محکم از جنس رگنرهات سلولز است که به دلیل خواص منحصر به فردش در بستهبندی گستردهای مورد استفاده قرار میگیرد. این ماده در دو نوع اصلی سلفون معمولی (غیرپوششدار) و سلفون متالایز (پوششدار با لایهای از فلز) تولید میشود. سلفون معمولی برای بستهبندی محصولات غذایی مانند آجیل، خشکبار، قند و شکلات کاربرد دارد، در حالی که نوع متالایز آن به دلیل ظاهر درخشان و ماندگاری بیشتر، برای بستهبندی لوازم آرایشی، دارویی و برخی مواد غذایی حساس استفاده میشود.
از مزایای اصلی ان میتوان به شفافیت بالا، قابلیت چاپ پذیری خوب، مقاومت در برابر رطوبت و چربی (در انواع پوششدار) و سازگاری نسبی با محیط زیست اشاره کرد، چرا که از منابع طبیعی مانند سلولز چوب تولید میشود و در شرایط مناسب قابل تجزیه است. با این حال، در مقایسه با برخی پلاستیکها، شکنندگی بیشتر و هزینه تولید بالاتری دارد. در کل، سلفون به عنوان یک ماده بستهبندی اصیل، بهداشتی و جذاب، جایگاه ویژهای در صنایع مختلف حفظ کرده است.
